Program badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego – co warto o tym wiedzieć?

Andrzej Winnicki
07.08.2025

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów w polskim społeczeństwie, zwłaszcza u mężczyzn. Z uwagi na powszechność jego występowania, w Polsce od lat finansowany jest program badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Pozwala on na wczesne wykrycie nowotworu za pomocą badania endoskopowego, jakim jest kolonoskopia. Po szczegóły zajrzyj do naszego artykułu.

Do kogo jest skierowany ten program?

Program badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego jest przeznaczony dla osób z następujących grup wiekowych:

  • 50-65 lat – dotyczy osób, które nie miały wykonywanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat.
  • 40-49 lat – dotyczy osób, które mają krewnych pierwszego stopnia z diagnozą raka jelita grubego.

W tych przypadkach nie jest wymagane skierowanie na badanie. Wystarczy zgłosić się do placówki medycznej uczestniczącej w programie profilaktycznym. Listę tych placówek można znaleźć na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia.

Profilaktyka dla osób poniżej 40. roku życia

Program obejmuje również osoby młodsze, które znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka ze względu na obciążenia genetyczne. Dotyczy to:

  • Osób w wieku 25-49 lat, u których w rodzinie występuje zespół Lyncha (dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością).
  • Osób w wieku 20-49 lat, u których w rodzinie stwierdzono zespół polipowatości rodzinnej gruczolakowatej (FAP).

Jak skorzystać z programu?

Aby skorzystać z programu badań przesiewowych, nie jest potrzebne skierowanie, jeśli spełnia się kryteria wiekowe i rodzinne. Badanie kolonoskopowe przeprowadzone w ramach programu jest bezpłatne i dostępne w placówkach, które przystąpiły do programu profilaktycznego.

Zgłoś swój pomysł na artykuł

Więcej w tym dziale Zobacz wszystkie